Fertilité
Foliumzuur en zwangerschap: waarom het belangrijk is
Foliumzuur, of vitamine B9, is een micronutriënt die essentieel is voor een goede celwerking, met name tijdens fasen van snelle celdeling, zoals aan het begin van de zwangerschap.
Inhoudsopgave
Wat is foliumzuur?
Vitamine B9, ook wel folaten genoemd in zijn natuurlijke vorm, wordt niet door het lichaam geproduceerd en moet daarom via de voeding binnenkomen (bladgroenten, lever, etc.). Deze natuurlijke vorm is echter gevoelig voor oxidatie, lucht en warmte, waardoor er tussen de oogst van een voedsel en het consumeren ervan ongeveer 75% verloren gaat. Bovendien is de biobeschikbaarheid (het deel dat daadwerkelijk door het lichaam wordt opgenomen en gebruikt) slechts ongeveer 50%. Om deze instabiliteit te compenseren, is een stabielere synthetische vorm ontwikkeld: foliumzuur, waarvan de biobeschikbaarheid 85% bedraagt. Of het nu om folaten of om foliumzuur gaat, deze verbindingen moeten door het lichaam worden omgezet in hun actieve vorm, 5-methyltetrahydrofolaat (5-MTHF), om hun fysiologische functies te vervullen.
Vitamine B9, wat is zijn rol tijdens de zwangerschap?
Foliumzuur draagt bij aan de synthese van DNA, celdeling en de ontwikkeling van het zenuwstelsel. Tijdens de zwangerschap wordt het vanaf de eerste weken essentieel omdat op dat moment het neuraalbuisje van de toekomstige baby, waaruit de hersenen en het ruggenmerg zullen ontstaan, zich begint te vormen.
Een onvoldoende inname kan leiden tot ernstige aangeboren afwijkingen, zoals anencefalie (afwezigheid van een hersenpan) en spina bifida (een niet gesloten ruggengraat). Deze afwijkingen treden vaak op nog voordat de zwangerschap wordt vastgesteld, vandaar het belang van vroege supplementatie, bij voorkeur al vanaf het verlangen naar zwangerschap.
Babyplannen, wanneer moet je foliumzuur innemen?
Gezondheidsinstanties adviseren een dagelijkse supplementatie van 400 µg foliumzuur vanaf het verlangen naar zwangerschap (of 5 mg/dag bij een voorgeschiedenis van defecten van de neuraalbuis).
De EFSA in 2017 en vervolgens de ANSES in 2021 hebben opnieuw beoordeeld dat de inname voor vrouwen die zwanger kunnen zijn voldoende is bij 600 µg/dag.
Deze preventieve maatregel is des te meer gerechtvaardigd omdat 75% van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd een inname van folaten heeft die lager is dan de voedingsaanbevelingen.
Waarom kunnen sommige vrouwen foliumzuur niet goed opnemen?
Om zijn gunstige effecten uit te oefenen, moet synthetisch foliumzuur (de vorm die veel wordt gebruikt in supplementen en medicijnen) door het enzym MTHFR worden omgezet in zijn actieve vorm: 5-MTHF (5-methyltetrahydrofolaat).
Ongeveer 1 op de 2 vrouwen heeft echter mutaties in het MTHFR-gen die dit omzettingsvermogen verminderen. In dat geval wordt gewoon foliumzuur slecht gemetaboliseerd, wat de effectiviteit van de supplementatie in gevaar brengt.
Welk foliumzuur moet je kiezen voor een goede opname?
Om de opnameproblemen van foliumzuur die verband houden met deze mutatie te omzeilen, kan de vorm 5-MTHF (de actieve vorm van vitamine B9) direct worden gebruikt, die over een betere biobeschikbaarheid beschikt.
Dit artikel is uitsluitend ter informatie en vervangt geen consult of advies van uw arts.
Bronnen
- Santé publique France, 2020 – « Observance des supplémentations en grossesse »
ANSES. Voedingsreferenties voor vitaminen en mineralen, Rapport 2021 - Ministerie van Volksgezondheid – Gids voor folaten: https://sante.gouv.fr/IMG/pdf/guidefolates.pdf
Ledowsky C., Steel A., Schloss J. (2021) – MTHFR polymorphisms and infertility, Advances in Integrative Medicine. - Clément, A. (2019, januari). Impact van mutaties in het MTHFR-gen in de geneeskunde (met name vruchtbaarheid) en het belang van therapeutische begeleiding. Gyneco Online.